GIÁO DỤC ĐỨC TIN THANH THIẾU NIÊN TUỔI HỌC ĐƯỜNG

Anh chị em thân mến,

Tôi  thân ái gửi đến toàn thể cộng đồng dân Chúa lời chào chúc b́nh an của Chúa Kitô.

Tháng 8, cùng với toàn xă hội Việt Nam, giáo phận dành quan tâm đặc biệt đến sự nghiệp giáo dục học đường trong năm học mới.  V́ thế, tôi dùng lá thư mục vụ này để đề ra đường hướng mục vụ và tu đức cho chương tŕnh giáo dục của giáo phận đối với thanh thiếu niên tuổi học đường.

Đối chiếu với những giáo huấn của giáo hội, đặc biệt là Tuyên Ngôn Gravissimum Educationis về giáo dục Kitô giáo của Công Đồng Vaticanô II, và Thư Chung của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam năm 2007 về giáo dục đức tin, chúng ta nh́n lại lịch sử 50 năm qua của giáo phận và có lư do để tự hào về truyền thống khuyến học của giáo phận.  Quả thật, ngay từ khi giáo phận mới được thành lập, Đức Cha cố Micae đă quyết tâm thực hiện sứ mạng của giáo hội trong lănh vực giáo dục học đường bằng cách đề ra chương tŕnh xây dựng các trường tiểu học tại các giáo xứ và giáo họ, và các trường trung học tại các trọng điểm trong giáo phận. Sau năm 1975, trong một hoàn cảnh đặc biệt của xă hội và giáo hội, Đức Cha Gioan Baotixita đă cổ vũ cho chương tŕnh khuyến học trong toàn giáo phận, được thể hiện bằng các lớp học t́nh thương, các quỹ học bổng, và các pḥng đọc sách tại các giáo xứ và giáo họ. Tiếp tục truyền thống khuyến học này, nhiều linh mục, tu sĩ và giáo dân hiện đang tích cực tham gia vào lănh vực giáo dục với nhiều nhiệt t́nh và sáng kiến như xây dựng các lưu xá dành cho các sinh viên học sinh, mở các trường mẫu giáo hay các lớp học mầm non, các trường tiểu học dân lập…

Tuy nhiên, cũng như các học sinh Việt Nam khác đang phải đối diện với nhiều khó khăn trong sinh hoạt giáo dục học đường (Thư Chung số 11-15), các học sinh của miền đồng bằng sông Cửu Long, trong đó có giáo phận Long Xuyên, v́ là vùng sâu vùng xa, cùng với cái nghèo của vùng nông thôn miền Tây Nam Bộ, các học sinh chịu nhiều thiệt tḥi về các phương tiện giáo dục so với đồng bạn đang học tại các thành phố lớn. Trong thực trạng này, hơn ai hết, giáo phận chúng ta đang cùng với Hội Đồng Giám Mục Việt Nam nuôi hy vọng và chờ đợi sẽ không c̣n phải “đành đứng bên lề sự nghiệp giáo dục của xă hội Việt Nam và đành đóng vai một quan sát viên bất đắc dĩ” (Thư Chung số 19). 

Với ư thức về mục đích của giáo dục Kitô giáo (GE 1, 2), về tính toàn diện của giáo dục đức tin (Thư Chung số 32-37), về truyền thống khuyến học của giáo phận, và về niềm hy vọng chung của giáo hội Việt Nam, tôi xin đề ra đường hướng mục vụ và tu đức của giáo phận.

Giải pháp mục vụ dành cho thanh thiếu niên tuổi học đường:

1. Trước hết, giáo phận tiếp tục tận dụng những cơ hội đang có trong tầm tay để hoàn thành sứ mạng “là Thày và là Mẹ”. Trong các cơ hội, không thể không ưu tiên kể đến chương tŕnh giáo lư của các giáo xứ hay giáo họ. Cũng phải vui mừng và hy vọng kể đến những trường mẫu giáo tư thục, các lớp mầm non, các trường tiểu học dân lập, những lớp học t́nh thương hay những nhóm học tập bồi dưỡng… đang do các con cái của giáo phận, là giáo sĩ, tu sĩ hay giáo dân, điều hành. Ngoài ra, cũng không phải là quá sớm nếu giáo phận có phương hướng và kế hoạch cụ thể để chuẩn bị cho một tương lai có thể thực hiện “quyền được nhập cuộc” vào chương tŕnh giáo dục.

2. Kế tiếp là thực hiện sự liên kết trách nhiệm giáo dục giữa gia đ́nh, với xă hội, và giáo hội. Đó là cổ vũ cho sự hiện diện của giáo dân trong sự nghiệp giáo dục trong vai tṛ là giáo viên với ư thức về căn tính là “Đại Sứ của Chúa Kitô nơi học đường bằng chính đời sống và lương tâm Kitô hưữ” (số 26). Đó cũng là khích lệ sự hợp tác tích cực của bậc phụ huynh học sinh công giáo trong các sinh hoạt và tổ chức của hội phụ huynh tại các trường học (GE số 3b và số 6). Đó cũng phải là vai tṛ của các linh mục trong các tổ chức hữu quan với chương tŕnh giáo dục.

3. Cuối  cùng, đă đến lúc giáo phận cần có chương tŕnh cổ vũ và hỗ trợ các giáo xứ và giáo họ tạo một sân chơi riêng cho thiếu nhi công giáo với định hướng giáo dục con người toàn diện. Đó là tổ chức cho giới thiếu nhi có một không gian riêng, một thời gian riêng, và những sinh hoạt riêng, nhằm liên kết giáo dục đức tin của chương tŕnh giáo lư với giáo dục nhân bản trong các sinh hoạt phù hợp với tuổi trẻ hồn nhiên vui tươi.

Định hướng tu đức cho vai tṛ của giáo phận đối thanh thiếu niên tuổi học đường: Chúng ta được mời gọi chiêm ngắm h́nh ảnh của Chúa Kitô trong tuổi thơ:

1. Trước hết,  nhờ chiêm ngắm h́nh ảnh của Chúa Kitô 12 tuổi hiện diện trong đền thờ giữa các thầy dạy (Lc 2,46-52), chúng ta t́m được thái độ thích hợp đối với các học sinh. Với ư thức mỗi cá nhân học sinh là h́nh ảnh của Chúa Kitô – Christus in Vobis, nên giáo phận, trong các sinh hoạt mục vụ dành cho các em thiếu nhi, sẽ ư thức được sứ mạng của ḿnh đối với thanh thiếu niên tuổi học đường, là khám phá ơn gọi riêng biệt và độc đáo của Chúa dành cho tập thể thiếu nhi và từng em thiếu nhi, để tôn trọng, nuôi dưỡng và tạo điều kiện để ơn gọi được đơm bông kết trái.

2. Thứ đến, nhờ chiêm ngắm h́nh ảnh Hài Nhi Giêsu được cha mẹ dâng lên Thiên Chúa nhờ nghi thức tôn giáo trong đền thờ (Lc 2, 22-28), giáo phận ư thức được trách nhiệm cộng tác với bậc phụ huynh trong tác vụ giáo dục đức tin. Nhờ ư thức về sự cần thiết của việc liên kết giữa giáo dục của giáo hội tại các giáo xứ với giáo dục tại gia đ́nh, giáo phận sống “Giới Luật Yêu Thương - Mandatum Novum” bằng đón nhận, chúc phúc, với sự trân trọng giá trị của các em trong tương quan với chính Thiên Chúa. Bằng thái độ yêu thương này, giáo phận cũng phải can đảm để cảnh cáo các gương xấu trong thế gian đối với tâm hồn non trẻ của các em thiếu nhi (Mt 18, 6).

3. Cuối cùng, nhờ chiêm ngắm Ngôi Hai Thiên Chúa trở nên một hài nhi trong hang đá Belem với sự hiện diện của Cha mẹ Người (Lc 2, 1-7),  của các mục đồng (Lc 2, 8-20), và các nhà đạo sĩ phương đông (Mt 2, 1-12), giáo phận sống và rao giảng sứ điệp của Chúa Kitô, không chỉ cho các em thiếu nhi nhưng cho mọi người, về điều kiện trở nên như trẻ thơ để được Hiệp Thông Nên Một – Ut Unum Sint, với Thiên Chúa và với nhau trong màu nhiệm NướcThiên Chuá.

Chúng ta cùng cầu nguyện xin Chúa chúc lành cho chương tŕnh giáo dục của giáo phận dành cho Thanh Thiếu Niên tuổi học đường.

Chúng tôi, Đức Cha Cố Micae, Đức Cha Gioan Baotixita, và tôi, xin Chúa, qua lời bầu cử của Đức Me, Thánh Giuse, Thánh Gioakim và Thánh Anna, ban phép lành cho các giáo viên, các giáo lư viên, bậc phụ huynh, và các học sinh sinh viên trong niên học mới.

+ Giuse Trần Xuân Tiếu

Giám mục Giáo phận Long Xuyên