GIÁO DỤC ĐỨC TIN và SINH HOẠT GIÁO LƯ

Anh chị em thân mến,

Tôi thân ái gửi đến toàn thể cộng đoàn dân Chúa trong giáo phận lời chào chúc b́nh an của Đức Kitô, Đấng là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống.

Trong thư mục vụ tháng Bảy này, tôi tiếp tục triển khai đề tài Giáo Dục Đức Tin của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam. Sinh hoạt giáo dục trong lá thư mục vụ này này là việc dạy, học và và sống giáo lư.

Sinh hoạt huấn giáo là một truyền thống của giáo phận Long Xuyên trong suốt lịch sử 50 năm của giáo phận. Ngay từ những năm đầu tiên mới thành lập giáo phận, Đức Cha Micae đă quan tâm đến việc giáo dục cho cộng đoàn dân Chúa với các trường trung tiểu học Công giáo, các tiểu chủng viện và đại chủng viện, và rất độc đáo là viện giáo lư nam tại Đài Đức Mẹ Tân Hiệp, và viện giáo lư nữ tại giáo xứ Vàm Cống. Từ năm 1975, Đức Cha Gioan Baotixita, với những bài giảng trong các thánh lễ và trong các cuộc tĩnh tâm dành cho các linh mục và tu sĩ tại nhiều giáo phận và ḍng tu, và các bài viết trên các phương tiện truyền thông, Ngài như đă đặt trọng tâm cho tác vụ giám mục của ḿnh là nhiệm vụ của một giáo lư viên của Thiên Chúa và Hội thánh trong giáo phận và vượt ra ngoài giáo phận. Và hiện nay, sinh hoạt huấn giáo của giáo phận đang từng bước trở nên đa dạng hơn nhờ sự hoạt động tích cực, có phương pháp, và hiệu quả của các linh mục, tu sĩ, chủng sinh, và các giáo lư viên. Đặc biệt phải kể đến sự nhiệt t́nh hoạt động của các Uỷ Ban giáo phận, với các khoá huấn luyện, các buổi thường huấn và các cuộc gặp gỡ dành cho mọi thành phần Dân Chúa.

Để tiếp tục truyền thống và phát huy sinh hoạt huấn giáo trong giáo phận tôi xin đề cập tới đường hướng tu đức và mục vụ liên quan tơí sinh hoạt giáo lư trong giáo phận.

* Mục tiêu của sinh hoạt giáo lư: Việc dạy và học giáo lư tại các cộng đoàn không chỉ nhắm đến mục tiêu duy nhất là đáp ứng điều kiện tri thức để lănh nhận bí tích, nhưng phải được coi là một điều kiện cơ bản để bảo tồn và phát huy sự sống của Thần Linh trong đời sống Kitô hữu. Chính v́ thế, việc dạy và học giáo lư phải đạt tới mục tiêu là huấn luyện lương tâm với những giá trị nhân bản, phát huy đời sống thiêng liêng với những giá trị của đức tin, đức cậy, và đức mến, và biến đổi đới sống theo những tiêu chuẩn của những giá trị Tin Mừng. Riêng với giáo phận Long Xuyên, sinh hoạt giáo lư cần đạt được những giá trị giúp xây dựng giáo phận thành một Hội Thánh Tham Gia. Đó là sự trưởng thành nhân cách để phát huy t́nh liên đới trong yêu thương và hiệp nhất. Đó là sự trưởng thành thiêng liêng để luôn sẵn sáng sống hiệp thông trong bất cứ môi trường sống nào. Và đó là sự trưởng thành trong ơn gọi và sứ mạng với khả năng đối thoại bằng con tim và bằng cuộc sống (EA 31) để cùng xây dựng Nước Thiên Chúa.

* Những thách đố: là những tích cực, những khó khăn, và những thách đố được Bộ Giáo Sĩ đề cập trong “chỉ dẫn tổng quát cho sinh hoạt giáo lư” (số 29-33), cũng như ba (03) dấu hiệu lạc quan và năm (05) dấu hiệu quan ngại trong thư chung của HĐGMVN (số 8-15), giáo phận chúng ta cũng có một hoàn cảnh đặc thù với những thách đố cho sinh hoạt giáo lư tại các cộng đoàn. Trước hết là thực trạng về những giá trị tinh thần và thiêng liêng trong các làng xóm tại vùng đồng bằng sông Cửu Long, trong thời mở cửa và phát triển kinh tế, đang có những dấu chỉ đáng lo ngại hơn là lạc quan cho sinh hoạt giáo dục. Ngoài ra, t́nh h́nh thực tế tại các trường học tại Việt Nam nói chung, đặc biệt tại vùng sâu vùng xa với các kênh rạch chằng chịt và phương tiện giao thông c̣n khó khăn, đang phát ra những tín hiệu báo động cho sinh hoạt đào tạo con người, thêm nữa là t́nh trạng di dân của các gia đ́nh trẻ v́ cuộc sống, hay của các bạn trẻ v́ lư do nghề nghiệp hay học tập, đang trở thành những vấn đề rất khó giải quyết cho việc huấn luyện đức tin. Những thực trạng này đang tạo ra nhiều thách đố trong lănh vực giáo dục đức tin của Giáo hội, đặc biệt là cho thiếu nhi và giới trẻ.

* Đề xuất giải pháp mục vụ: Đối diện với những thách đố trên, chương tŕnh  giáo lư phải là sự kết hợp hài hoà để có thể đạt được những mục tiêu của sinh hoạt huấn giáo. Đó là kết hợp giữa những bài học giáo lư, với các sinh hoạt phượng tự, và với cuộc sống thường nhật. Đó cũng là sự kết hợp các môi trường giáo dục đức tin, giữa gia đ́nh với giáo xứ, và đồng thời cũng cần tranh thủ những yếu tố tích cực từ xă hội, và đặc biệt là hệ thống giáo dục tại các cơ sở giáo dục. Và v́ thế, đây cũng là sự kết hợp trách nhiệm giáo dục đức tin giữa bậc phụ huynh tại gia đ́nh, với các giáo lư viên của giáo xứ, và các giáo viên công giáo trong các trường học. Trong sự kết hợp này, giáo sĩ và tu sĩ đóng một vai tṛ rất quan trọng. Như vậy, đội ngũ giáo viên của giáo phận trước hết là các linh mục; linh mục phụ trách các cộng đoàn phải là giáo lư viên của các giáo lư viên. Kế đến là cha mẹ; cha mẹ là giáo lư viên đầu tiên với những bài học giáo lư vỡ ḷng, ngay từ khi c̣n là một bào thai trong ḷng mẹ. Và những tông đồ giáo dân quảng đại hy sinh cộng tác với các linh mục phụ trách các cộng đoàn thực hiện chương tŕnh giáo lư của cộng đoàn giáo xứ. Và theo thư chung của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam (số 21), mọi Kitô hữu vừa là học tṛ vừa là giáo lư viên trong Hội thánh. Đây chính là h́nh ảnh một Hội Thánh Tham Gia, mọi người có bổn phận và có quyền được tham dự vào tác vụ rao giảng của Chúa Kitô.

* Đề xuất giải pháp tu đức: Giáo lư viên vừa là thầy dạy, vừa là chứng nhân về mầu nhiệm. V́ thế, chúng ta, giám mục, linh mục, tu sĩ, và giáo dân cùng nh́n lên gương mẫu của Chúa Kitô, một giáo lư viên tuyệt vời từ Thiên Chúa, để t́m ra cách sống, cách học, và cách dạy giáo lư. Trước hết, giáo lư viên phải sống mầu nhiệm Nhập Thể của Chúa Kitô để có được xác tín, và v́ thế, có thể loan truyền niềm tin vào sự hiện diện thân t́nh của Chúa Kitô trong mọi người –Chritus in Vobis. Giáo viên cũng cần sống màu nhiệm Cứu Chuộc để cảm nghiệm được t́nh yêu tự hiến, và nhờ đó có thể làm chứng cho Thiên Chúa là T́nh Yêu cho thế giới hôm nay –Mandatum Novum. Và giáo viên cũng phải sống màu nhiệm phục sinh để có thể nếm cảm sự hiệp thông trong trời mới đất mới –Ut Sint Unum- và chia sẻ niềm hy vọng phục sinh cho con người thời đại. Với cách sống màu nhiệm Chúa Kitô trong các sinh hoạt giáo lư, chúng ta đang xây dựng giáo phận Long Xuyên thành một Trường Giáo Lư của Chúa Thánh Thần, xây dựng cộng đoàn giáo xứ hay giáo họ thành Lớp Giáo Lư của một Hội Thánh Tham Gia, và xây dựng Gia Đ́nh Công Giáo là một Tổ Học Và Dạy Giáo Lư của Hội Thánh Tại Gia. Đây cũng chính là ước mơ của giáo phận hướng về năm Kim Khánh giáo phận. Chúng ta xin Chúa chúc lành cho ước mơ này của giáo phận.

Trong tháng Bảy này, Giáo phận đặc biệt cầu nguyện cho các đại chủng sinh thực tập mục vụ tháng hè với tiêu điểm về công tác giáo lư viên, và cầu nguyện cho các khoá thường huấn dành cho các giáo lư viên trong Giáo phận.

Xin Thiên Chúa chúc lành cho tất cả chúng ta.

+ Giuse Trần Xuân Tiếu

Giám mục Giáo phận Long Xuyên