GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT

 

Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI đă loan báo dành một năm để kính nhớ Thánh Phaolô Tông Đồ, bắt đầu từ ngày 29 tháng 06 năm 2008 đến hết ngày 29 tháng 06 năm 2009, nhân dịp kỷ niệm 2000 sinh nhật Thánh Phaolô Tông Đồ. Như vậy Năm Thánh Phaolô đă được mở ra cho toàn thể Giáo Hội. Khắp nơi tuỳ theo từng hoàn cảnh và sáng kiến, mỗi Giáo Hội địa phương đă và đang đề ra những h́nh thức cử hành khác nhau cho thời gian trọng đại này. Riêng tại Việt Nam, các vị chủ chăn đă đưa ra một chương tŕnh có tính cách tổng quát qua thư mục vụ 2008 về Môi trường Giáo Dục Gia Đ́nh Công Giáo. Trong lá thư này, các ngài mời gọi toàn thể cộng đồng dân Chúa học hỏi, suy tư và thực hiện việc giáo dục gia đ́nh theo giáo huấn của Thánh Phaolô.

Hoà chung với nhịp sống của toàn thể Giáo Hội, Giáo phận Long Xuyên đă đưa ra một chương tŕnh học hỏi về Thánh Phaolô trong suốt năm 2009. Chương tŕnh này vừa giúp chúng ta sống Năm Thánh của Giáo Hội toàn cầu, vừa chuẩn bị tâm hồn chúng ta cử hành Năm Thánh của Giáo phận, năm 2010, kỷ niệm 50 năm thành lập Giáo phận. Chúng tôi hân hạnh giới thiệu một loạt 12 bài giáo lư về Thánh Phaolô, trong đó, phần nội dung chủ yếu được thu thập từ Kinh thánh, đặc biệt là Công vụ tông đồ và các thư thánh Phaolô, các tài liệu chính thức của Giáo Hội, nhất là từ những bài giáo lư hằng tuần của Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI về Thánh Phaolô. Mười hai bài bài giáo lư này hợp thành một tập tài liệu, được phổ biến mỗi tháng, để t́m hiểu và học hỏi, nhưng quy vào ba cột trụ chính: THIÊN CHÚA- GIÁO HỘI- CON NGƯỜI. Tập trung vào ba điểm trọng yếu này là nhằm giúp chúng ta nối kết lại những tài liệu đă được công bố về Thánh Phaolô, vốn rất đa dạng trong nhiều khía cạnh; đồng thời giúp chúng ta có hướng nh́n căn bản về những chiều kích nền tảng của ơn cứu chuộc, được thể hiện qua cuộc đời và giáo huấn của Thánh Phaolô, vị Tông đồ kiệt xuất của Giáo Hội.

12 Bài học được sắp xếp như sau: Bài 1: Ư Nghĩa và Mục Đích của Năm Thánh Phaolô; Bài 2: Chân dung nhà truyền giáo Phaolô. Hai bài trong phần mở đầu này giúp chúng ta hiểu rơ ư nghĩa và mục đích cử hành Năm Thánh, đồng thời hiểu rơ con người và đời sống chứng nhân của Thánh Phaolô. Khi nh́n vào đời sống thánh nhân, chúng ta nhận thấy nhân đức nổi bật của ngài là đức mến, cốt lơi của luân lư Kitô giáo, cũng là động lực của tất cả hoạt động của ngài, được ngài coi là “cao trọng hơn cả” và “tồn tại măi” (x. 1 Cr 13), được tŕnh bày trong các bài: Bài 3: Phaolô người say mê Chúa Kitô; Bài 6: Phaolô người yêu mến Giáo Hội; Bài 9: Phaolô yêu mến con người. Nội dung chính yếu của toàn bộ giáo huấn của Thánh Phaolô được tŕnh bày trong các thư của ngài có thể tóm tắt: Chúa Kitô chịu chết và Phục Sinh. Giáo huấn này cũng là mối quan tâm chính yếu của các Tông Đồ, được Thánh Phaolô tiếp nối và làm nên sứ mệnh của Giáo Hội qua các thời đại. V́ thế, tựa đề của Bài 4 là: Chúa Kitô chịu chết và Phục Sinh, đối tượng rao giảng của Phaolô. Công việc loan báo Tin Mừng nhằm đem người ta đến với Chúa; không ai có cảm nghiệm sâu sắc hơn Thánh Phaolô trong hành tŕnh nội tâm này, v́ thế Bài 5 sẽ tŕnh bày chủ đề: Phaolô, chứng nhân của một cuộc trở lại. Tiếp theo, chúng ta sẽ dành hai bài để tŕnh bày nỗ lực xây dựng Giáo Hội của Thánh Phaolô, những nỗ lực này vượt qua mọi khó khăn và thử  thách, Bài 7: Phaolô người xây dựng Giáo Hội nền tảng; Bài 8: Phaolô người xây dựng Giáo Hội hiệp thông. Dù có lúc Thánh Phaolô nhận ḿnh là “điên rồ” v́ Chúa Kitô (x. 2 Cr 11, 1) th́ khi t́m hiểu cuộc đời ngài, chúng ta phải chân nhận đó là một con người hoàn hảo, một nhân cách vững vàng. Nhân cách ấy rất đáng được chúng ta noi theo; và thực sự nó đă lôi cuốn nhiều lớp người sống theo gương ngài làm chứng cho Tin Mừng Chúa Kitô. Những yếu tố tạo nên nhân cách lạ lùng ấy được tŕnh bày trong Bài 10: Phaolô, một con người hoàn hảo. Giáo huấn của ngài không chỉ thuộc về khía cạnh thiêng liêng, nó c̣n bao hàm những giá trị nhân bản toàn vẹn mà khi hệ thống hoá lại sẽ thấy hiện lên một nền nhân học mới, vượt qua ranh giới xă hội La Hi thời đó để tồn tại măi măi. Xin tŕnh bày chủ đề này trong Bài 11: Phaolô xây dựng một nền nhân học mới. Cuối cùng, Bài 12 tóm kết những điều đă tŕnh bày và mời gọi hăng hái làm chứng cho Chúa Kitô trong môi trường hiện tại.

Nh́n một cách tổng quát chúng ta có một bố cục như sau:

PHẦN MỞ ĐẦU:

Bài 1: Ư Nghĩa và Mục Đích của Năm Thánh Phaolô

Bài 2: Chân dung nhà truyền giáo Phaolô

PHẦN I: Phaolô đối với Chúa

Bài 3: Phaolô, người say mê Chúa Kitô

Bài 4: Chúa Kitô chịu chết và Phục Sinh, đối tượng rao giảng của Phaolô

Bài 5: Phaolô, chứng nhân của một cuộc trở lại

PHẦN II: Phaolô đối với Giáo Hội

Bài 6: Phaolô người yêu mến Giáo Hội

Bài 7: Phaolô người xây dựng Giáo Hội nền tảng

Bài 8: Phaolô người xây dựng Giáo Hội hiệp thông

PHẦN III: Phaolô đối với con người

Bài 9: Phaolô yêu mến con người

Bài 10: Phaolô, một con người hoàn hảo (lư trí, t́nh cảm, cách đối xử…)

Bài 11: Phaolô xây dựng một nền nhân học mới

PHẦN KẾT:

Bài 12: Tổng kết. Nối gót Phaolô

Như vậy, bố cục này cũng tập trung vào ba chiều kích: MẦU NHIỆM- HIỆP THÔNG- SỨ VỤ mà Giáo Hội Việt Nam mời gọi chúng ta t́m hiểu, học hỏi và suy tư trong khi chúng ta hướng về Năm Thánh 2010.

 

Bài 1. Ư NGHĨA VÀ MỤC ĐÍCH CỦA NĂM THÁNH PHAOLÔ

 

BÀI QUẢNG DIỄN

(dành cho người dạy)

Ngày 28-6-2007, trong buổi hát Kinh Chiều I, tại Đền thờ Thánh Phaolô ngoại thành Rôma, Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI đă loan báo dành một năm để kính nhớ Thánh Phaolô Tông đồ, bắt đầu từ ngày 29-6-2008 đến hết ngày 29-6-2009, nhân dịp kỷ niệm 2.000 năm sinh nhật Thánh Phaolô Tông đồ.

Cửa vào Đền thờ Thánh Phaolô ngoại thành sẽ được mở vào chiều ngày 28-6-2008. Đức Thánh Cha sẽ bước qua cửa này và khai mạc Năm Thánh Phaolô Tông đồ, gọi là “cửa Thánh Phaolô”. Năm này không phải là Năm Thánh như thường lệ cứ 25 năm cử hành một lần. Và cửa Thánh Phaolô cũng không phải là cửa thánh như được nói tới trong các Năm Thánh.

1. Năm thánh Phaolô là ǵ?

Vậy Năm Thánh Phaolô là ǵ? Đây là một năm đặc biệt dành kính Thánh Phaolô Tông đồ, để kỷ niệm ngày sinh của Thánh nhân cách đây 2.000 năm. Cho dù chúng ta không biết rơ ngày sinh của ngài là ngày nào, nhưng các nhà chuyên môn đă dự đoán là Thánh nhân sinh ra vào khoảng giữa năm 7 và năm 10 sau Chúa Kitô. Như trên đă nói, đây không phải là Năm Thánh mà truyền thống vẫn nói tới, cứ 25 năm Đức Thánh Cha ban bố mở Năm Thánh một lần, hoặc là những dịp đặc biệt khác. Đức Thánh Cha cũng không mở hay đóng cửa thánh trong Năm Thánh Phaolô.

V́ những lư do trên, Đại Vương cung Thánh đường Thánh Phaolô ngoại thành Rôma (Basilica San Paolo fuori delle Mura, Roma) sẽ là điểm quy tụ chính yếu trong Năm Thánh Phaolô này.

Ngôi thánh đường này đă được trùng tu, như: tu sửa lại toà cho Đức Thánh Cha, tu sửa khung cảnh chung quanh bàn thờ chính (baldaquin) của nghệ sĩ Arnolfo di Cambio, sơn phết lại tiền đ́nh tứ quan, là lối để khách hành hương đi vào nhà thờ.

Về các di tích của Thánh Phaolô tại Vương cung Thánh đường này, khách hành hương đă có thể chiêm ngắm một phía của mộ Thánh Phaolô. Phần mộ này được xây vào giữa thế kỷ thứ IV và thứ V tại vùng Ostia. V́ vùng Ostia hay có lụt lội do sông Tevere, nên người ta phải xây tường để chắn nước và bảo vệ ngôi mộ này. Hiện tại, cần nhiều thời gian để có thể trưng bày tất cả cỗ ḥm chôn Thánh nhân cho công chúng kính viếng và chiêm ngắm. Từ khi cho công chúng thấy một phần của ngôi mộ này, con số của khách hành hương đă tăng lên nhiều.

Nhưng các nơi khác trong Giáo Hội cũng sống Năm Thánh Phaolô này, nhất là những nơi mang tên Thánh Phaolô, v́ Năm Thánh Phaolô có tầm mức phổ quát cho toàn thể Giáo Hội.

2. Mục đích Năm Thánh Phaolô

Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI đă nói rơ 2 mục đích của Năm Thánh Phaolô.

Mục đích thứ nhất là để tín hữu khắp nơi biết về Thánh Tông đồ Phaolô. Đây là một vị truyền giáo trứ danh và vĩ đại. Nhưng rất tiếc là nhiều người Công giáo biết rất ít về Thánh nhân, cũng như họ không biết về sức mạnh của lời rao giảng và việc làm chứng của ngài về Chúa Kitô. Người ta có thể nói tới mấy điểm chính về giáo huấn của Thánh Phaolô trong các thư ngài viết như sau:

- Một sự gắn bó trọn vẹn, sống chết với Chúa Kitô.

- Một t́nh hiệp thông sâu đậm trong các cộng đoàn tiên khởi.

- Ư hướng đến với muôn dân (ad gentes) trong hoạt động tông đồ của Thánh Phaolô.

Ngoài ra, người ta c̣n có thể nói tới:

- Niềm tin sâu xa vào biến cố Phục sinh của Chúa Kitô.

- Đức ái đặc biệt trong giáo huấn của Thánh Phaolô.

Mục đích thứ hai nhắm vào công việc đại kết. Từ đây, chúng ta nhận ra ư nghĩa việc thiết lập một nhà nguyện đại kết trong Đền thờ Thánh Phaolô ngoại thành.

Tóm lại, ư nghĩa và mục tiêu của Năm Thánh Phaolô có thể được tóm gọn như sau: đây là một dịp để nhận ra việc làm chứng mạnh mẽ của Thánh Phaolô, và từ đó, tín hữu lấy đà dấn thân hăng say hơn trong đời sống đức tin và trong các hoạt động đại kết. Đây là một thời điểm quan trọng để tái khám phám một bộ mặt phi thường của Kitô giáo thời kỳ đầu. Đây là công việc trở về nguồn của Kitô giáo.

3. Lịch các buổi cử hành Năm Thánh Phaolô

Tại Đền Thờ Thánh Phaolô ngoại thành có những buổi cử hành sau đây:

+ Các buổi cử hành phụng vụ: mỗi tháng có một buổi cử hành phụng vụ, do một vị Hồng y chủ sự.

+ Cùng với buổi cử hành phụng vụ này, c̣n có đề nghị một đề tài để suy tư.

+ Các cuộc hành hương tới Đền thờ này.

+ Các đan sĩ của Đan viện Thánh Biển Đức ở đây sẽ phụ trách việc đón tiếp khách hành hương và cử hành việc cầu nguyện với họ. Các đan sĩ sẽ ngồi toà giải tội cho các khách hành hương thuộc nhiều thứ tiếng khác nhau.

+ Đan viện Thánh Biển Đức ở đây sẽ mời một cộng đồng Kitô giáo không phải là Công giáo đến cùng cầu nguyện chung.

+ Tín hữu cũng được lănh Ơn Toàn Xá dành cho các Vương cung Thánh đường lớn ở Rôma. V́ thế, không cần xin thêm các dịp khác nữa trong năm này.

Luật định về việc lănh Ơn Toàn Xá khi viếng các Vương Cung Thánh đường  lớn tại Rôma được quy định như sau:

“Ban Ơn toàn xá cho tín hữu khi họ sốt sắng đến viếng một trong bốn Đại Vương cung Thánh đường tại Rôma, và đọc Kinh Lạy Cha và Kinh Tin Kính, trong các dịp:

- Ngày lễ tước hiệu.

- Bất cứ ngày lễ buộc nào.

- Một ngày trong năm do chính tín hữu chọn.

(Enchiridion Indulgentiarum. Normae et condiciones. Libreria Editrice Vaticana, 1986, khoản 11).

4. Các buổi gặp gỡ trong Năm Thánh Phaolô

Tại Đền Thánh Phaolô cũng có tổ chức các cuộc gặp gỡ cho từng giới như sau:

* Năm 2008:

Tháng 7: các tu sĩ

Tháng 8: các nhà truyền giáo

Tháng 9: các họ đạo

Tháng 10: các giám mục (nhân dịp Thượng Hội đồng Giám mục Thế giới)

Tháng 11: các người bị tù ngục

Tháng 12: giới sinh viên

* Năm 2009:   

Tháng 1: các Kitô hữu

Tháng 2: các bệnh nhân

Tháng 3: các phong trào mới

Tháng 4: giới trẻ

Tháng 5: các gia đ́nh

Tháng 6: các linh mục và phó tế

5. Những đia điểm liên hệ tới Thánh Phaolô

Có 16 nơi tại Rôma liên hệ tới Thánh Phaolô:

(1) Thánh Phaolô Alla Regola

(2) Ngục Marmertino

(3) Hang toại đạo San Sebastiano

(4) Tre Fontane

(5) Nơi hai Thánh Tông đồ Phêrô và Phaolô ôm hôn từ giă nhau lần cuối cùng và ban phép lành cho nhau trước khi chịu tử đạo.

* Các nơi khác chưa được công bố.

6. Khách hành hương đến Rôma

Hiện tại, mỗi ngày có khoảng 4.000 khách hành hương đến Rôma. Nhưng trong Năm Kính Thánh Phaolô, con số này sẽ tăng lên hơn nhiều.

Việc đón tiếp khách hành hương được tổ chức như sau:

a) Các đan sĩ Đan viện Thánh Biển Đức sẽ giúp các buổi cầu nguyện cho các nhóm hành hương.

b) Trong Nhà thờ sẽ có 4 nhà nguyện bên cạnh để cử hành các Thánh lễ  cho các nhóm hành hương, với con số khoảng 50 người.

Các nhóm đông khoảng 500 người, có thể cử hành tại bàn thờ phía sau bàn thờ chính.

Các nhóm đông hơn phải cử hành ở bàn thờ chính và ở giữa ḷng nhà thờ. Sẽ có bàn giấy để giúp đặt chỗ trước cho các nhóm.

c) Khi khách hành hương đi vào nhà thờ, họ đi từ tiền đ́nh tứ quan, thắp một cây nến. Sau đó, họ đi vào cửa gọi là cửa Thánh Phaolô, và thực hiện một việc thống hối và hiệp thông trong đền thờ này.

7. Nhà nguyện đại kết.

Một điểm mới tại Đại Vương cung Thánh đường Thánh Phaolô ngoại thành, đó là nhà nguyện đại kết. Như chúng ta đă đọc trên đây, một trong hai mục tiêu của Năm Kính Thánh Phaolô là cổ vũ phong trào đại kết. Từ đó có việc thiết lập một nhà nguyện đại kết. Nhà nguyện này nằm tại nơi mà trước đây là giếng rửa tội của đền thờ. Đây là một phần của ngôi nhà nguyện cũ bị phá huỷ và được tu sửa vào các năm 1928-1930, do kiến trúc sư Arnaldo Foschini.

Nhà nguyện này mang những đặc tính sau đây:

• Là một nhà nguyện dành cho các Cộng đồng Kitô giáo không phải là Công giáo có thể đến cầu nguyện.

• Bàn thờ của nhà nguyện này là chính bàn thờ trước đây đặt trước mộ Thánh Phaolô ở dưới bàn thờ chính.

• Bàn thờ này chứa hài cốt của Timôthêô di Antiochia, tử đạo vào năm 311.

8. Các sáng kiến có tính cách văn hoá, nghệ thuật

Ngoài những buổi cử hành phụng vụ và cầu nguyện, Năm Thánh Phaolô c̣n có những sáng kiến văn hoá và nghệ thuật nữa.

Sẽ có những buổi diễn thuyết, gặp gỡ, học hỏi.

Vào tháng 10-2008, sẽ có một cuộc gặp gỡ đại kết quan trọng. Sẽ có những buổi hoà nhạc, nhưng được tổ chức ở ngoài nhà thờ.

Người ta cũng đang soạn thảo một cuốn chỉ nam (vademecum) cho khách hành hương.

Sau cùng, Uỷ ban Năm Thánh Phaolô cũng lo xuất bản Sách Công vụ Tông đồ và các thư Thánh Phaolô.

9. Dơi theo bước chân truyền giáo của Thánh Phaolô

Trong Năm Thánh Phaolô, những nơi khác gắn liền với cuộc đời của Thánh Phaolô cũng có những sáng kiến tương tự.

Tại Thổ Nhĩ Kỳ, các Giám mục Công giáo sẽ viết thư gửi cho các Kitô hữu thuộc các Lễ nghi khác nhau, và sẽ tổ chức một cuộc hành hương đi Rôma. Tại Tarsô, quê hương của Thánh Phaolô, không có một nhà thờ, nhà nguyện vĩnh viễn để cử hành Thánh Lễ và các buổi cử hành phụng vụ khác. Khi muốn làm lễ tại một nhà nguyện mà bây giờ biến thành bảo tàng viện, người ta phải xin phép chính quyền địa phương và phải trả lệ phí. V́ thế, các Giám mục Công giáo đă cùng với các vị chức sắc của các Giáo hội thuộc các Lễ nghi khác và các Cộng đồng Kitô giáo ngoài Công giáo và Chính thống đă xin với chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ để dùng Nhà nguyện này cách tự do, hay được xây cất một nhà nguyện tại đây. Hi vọng trong Năm Kính Thánh Phaolô, sự việc sẽ được giải quyết.

Tại Siria, Công giáo Hy Lạp Melkiti sẽ đưa ra những sáng kiến cử hành, học hỏi và hành hương trong Năm Thánh Phaolô, v́ tại đây có Đamascô, nơi Thánh Phaolô trở lại, chịu Phép Rửa Tội.

Tại Giêrusalem, Đức Sứ thần Toà Thánh tại Israel đă đề nghị biến Giêrusalem thành nơi cử hành các lễ nghi tưởng niệm trong Năm Thánh Phaolô.

Tại Malta, nơi hang Rabat mà Thánh Phaolô đă cư ngụ 3 tháng sau khi bị đắm tàu, các buổi cử hành phụng vụ, cũng như các cuộc hành hương trong Năm Thánh Phaolô sẽ được thực hiện tại đây.

Chương tŕnh và lịch sử cử hành tại các nơi này sẽ được các nơi này công bố sau.     

(Theo tài liệu của Lm. Phanxicô Borgia Trần Văn Khả)

 

BÀI HỌC

(dành cho người học)

1. Hỏi: Năm Thánh Phaolô là ǵ?

  Thưa: Đó là một năm đặc biệt dành để kính Thánh Phaolô Tông đồ, nhân kỷ niệm 2.000 năm ngày sinh của ngài.

2. Hỏi: Năm Thánh Phaolô bắt đầu và kết thúc vào những ngày nào?

  Thưa: Năm Thánh Phaolô Tông đồ bắt đầu từ ngày 29-6-2008 và kết thúc vào  ngày 29-6-2009. Như vậy, chúng ta đang ở trong Năm Thánh Phaolô.

3. Hỏi: Nơi nào dành để quy tụ các tín hữu hành hương một cách chính thức?

   Thưa: Đại Đại Vương cung Thánh đường Thánh Phaolô ngoại thành Rôma, nơi có phần mộ của ngài được xây vào giữa thế kỷ thứ IV và thứ V sẽ là điểm quy tụ chính trong Năm Thánh Phaolô. Tuy nhiên, các nơi khác, nhất là những nơi mang tên Thánh Phaolô cũng có thể là những địa điểm quy tụ để cử hành, v́ Năm Thánh Phaolô có tầm mức phổ quát cho toàn thể Giáo Hội.

4. Hỏi: Năm Thánh Phaolô có những mục đích nào?

  Thưa: Năm Thánh Phaolô có hai mục đích chính:

Một là để người Kitô hữu trên toàn thế giới hiểu rơ về cuộc đời của thánh nhân, một vị truyền giáo nổi tiếng của Giáo Hội Công Giáo.

Hai là hướng đến công cuộc đại kết, nghĩa là liên kết tất cả những ai tin vào Chúa Kitô, giúp họ xoá bỏ những bất hoà, chia rẽ đă gây ra trong lịch sử, để tất cả hợp nhất với nhau như Chúa Kitô mong muốn.

5. Hỏi: Chúng ta có thể t́m hiểu những ǵ nơi con người và giáo huấn của Thánh Phaolô?

  Thưa: Người ta có thể học hỏi những điểm chính sau đây nơi Thánh Phaolô:

- Một sự gắn bó trọn vẹn, sống chết với Chúa Kitô.

- Một t́nh hiệp thông sâu đậm trong các cộng đoàn tiên khởi.

- Ư hướng đến với muôn dân trong các hoạt động tông đồ của ngài.

       Ngoài ra, người ta c̣n có thể nói tới:

- Niềm tin sâu xa của ngài vào biến cố Phục sinh của Chúa Kitô.

- Đức ái đặc biệt trong giáo huấn của ngài.

6. Hỏi: Năm Thánh Phaolô đem lại cho chúng ta ư nghĩa nào?

  Thưa: Cử hành Năm Thánh Phaolô là một dịp để chúng ta nhận ra sứ vụ làm chứng mạnh mẽ của Thánh Phaolô, để từ đó, các tín hữu nỗ lực dấn thân hăng say hơn trong đời sống đức tin cũng như trong các hoạt động đại kết. Đây là việc trở về nguồn của Kitô giáo.

7. Hỏi: Có những hoạt động nào dành để cử hành Năm Thánh Phaolô?

  Thưa: Tuỳ theo hoàn cảnh và sáng kiến của mỗi Giáo Hội địa phương, người ta thường tổ chức các buổi cử hành Phụng vụ, cầu nguyện, hành hương. Ngoài ra c̣n có những sáng kiến mang tính văn hoá như hoà nhạc, chiếu phim, kể chuyện Thánh Phaolô. Riêng Uỷ Ban Năm Thánh sẽ xuất bản Sách Tông Đồ Công Vụ và các Thư của Thánh Phaolô.

 

BÀI T̀M HIỂU THÊM

(Suy niệm, cầu nguyện, học hỏi sâu xa hơn với Kinh Thánh)

Một trong hai mục đích của Năm Thánh Phaolô là hướng về công cuộc đại kết. Đề ra mục đích này, Đức Thánh Cha muốn mời gọi chúng ta cùng nhau suy tư về Giáo Hội Chúa Kitô để thấy rằng những mối bất hoà và chia rẽ xảy ra trong lịch sử, hiện vẫn tồn tại, đích thực đi ngược lại với ư muốn của Chúa Kitô, Đấng đă cầu nguyện cho sự hợp nhất trong Giáo Hội: “Xin cho họ hoàn toàn nên một” (Ga 17, 23). Từ đó, chúng ta sẽ tha thiết cầu nguyện và dấn thân nhiều hơn cho công cuộc đại kết của Giáo Hội. Bây giờ chúng ta cùng nhau t́m hiểu vắn tắt một số chủ đề về Giáo Hội.

1. Giáo Hội, một cộng đồng hợp nhất trong đa dạng

Những cộng đoàn Giáo Hội thời ḱ đầu bao gồm những thành phần xuất phát từ những hoàn cảnh rất khác biệt nhau. Trước hết, một số là những tín hữu từ Do Thái giáo; họ vẫn c̣n thực hành những tập tục, những nghi thức cũ trong hội đường, và duy tŕ tâm thức theo luật Do Thái. Nhóm thứ hai gồm những thành viên trong các trường phái triết học đương thời, nổi bật nhất là nhóm Khắc kỉ (Stoicism), Khoái lạc (Epicurus), Ngụy biện (Sophism), nhóm Ngộ đạo (Gnosticism). Có những nhóm liên đới chặt chẽ với nhau và thực hành một nếp sống luân lư chung. Thứ ba, đó là những nhóm thực hành các tín ngưỡng khác nhau; có khi họ quy tụ như một gia đ́nh, coi nhau như anh chị em. Cũng c̣n có những nhóm xă hội khác nữa, nhưng không một tập thể nào lấn át nhóm khác để áp đặt một đường lối Giáo Hội của riêng nhóm ḿnh. Tất cả đều có cùng một cảm thức chung là thuộc về một Giáo Hội duy nhất. Nhưng mỗi nhóm vẫn bảo tồn nguyên vẹn căn tính của ḿnh trong cộng đoàn mới. Như vậy, ngay từ buổi đầu Giáo Hội đă có một mô h́nh phổ quát. Đó là một “Israel mới”, gồm tất cả những ai tin kính Chúa Kitô (1 Cr 1, 2).

Trong các thư của ḿnh, Thánh Phaolô đă đưa ra những giáo huấn và chỉ thị liên quan đến đời sống cộng đoàn. Tuy nhiên, các thư gửi tín hữu Côrintô (đặc biệt thư thứ nhất) nói nhiều đến những vấn đề phát sinh trong cộng đoàn Giáo Hội sơ khai và phương hướng ngài giải quyết.

* Một số đoạn văn gợi ư suy tư về chủ đề này:

1Cr 12, 12- 30; 10, 32; 14, 33

Ep 2, 11- 22; 4, 4- 5; 4, 17- 32;

Cv 2, 42- 47; 4, 32- 35

2. Sự Hoán Cải Tâm Hồn

Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II trong Thông điệp về Đại Kết đă tŕnh bày những nguyên tắc và bổn phận để bắt đầu tiến tŕnh đại kết hướng tới hợp nhất, dựa trên tài liệu của Công Đồng Vaticanô II, Sắc Lệnh Unitatis Redintegratio. Công Đồng coi việc hoán cải tâm hồn như là thiết yếu và cần được ưu tiên thực hiện: “Sự hoán cải tâm hồn và đời sống thánh thiện cùng với những lời khẩn cầu chung hay riêng cho sự hợp nhất các Kitô hữu phải được coi như là linh hồn của tất cả phong trào hợp nhất và xứng đáng mang danh là ‘sự hợp nhất thiêng liêng’” (UR số 8).

Thánh Phaolô là đấng cao trọng trước mặt Thiên Chúa và trong Giáo Hội, nhưng ngài là một người trở lại (người hoán cải). Có thể nói ngài là người đón nhận và thực hiện ơn hoán cải triệt để nhất. Rất nhiều lần, ngài chia sẻ và mời gọi các tín hữu thực hành ơn hoán cải nội tâm. Sách Công Vụ Tông Đồ đoạn 9 thuật lại biến cố ngài trở lại. Trong bài diễn từ đọc trước mặt vua Agrippa biện hộ cho sứ vụ loan báo Tin Mừng cho dân ngoại, Thánh Phaolô tŕnh bày hai yếu tố cần thiết của việc hoán cải: “Tôi đă rao giảng cho các dân ngoại, kêu gọi họ sám hối và trở về cùng Thiên Chúa, đồng thời làm những việc chứng tỏ ḷng ăn năn sám hối” (Cv 26, 20). Thật vậy, nếu không cải đổi đời sống, nghĩa là chấp nhận đi vào con đường hẹp (Lc 13, 24) th́ việc hoán cải chỉ là ảo tưởng và vô ích (Dt 6, 4- 8; xem thêm: 1 Cr 9, 24- 27). Việc hoán cải đích thực đ̣i hỏi phải vượt qua miền bóng tối để bước vào miền ánh sáng (Ga 12, 35- 36; Cv 26, 18; Ep 5, 8; 1 Tx 5, 4- 10; 1 P 2, 9). Đó là một cuộc tái sinh, cởi bỏ con người cũ đón nhận nếp sống mới theo Thần Khí (Ep, 22- 24; Cl 3, 1- 4; 9- 10; x. Ga 3, 3- 8).

* Chúng ta đọc các đoạn trong Cv chương 9, 22, 26.

3. Sự Hoà Giải

Thông điệp về Đại Kết c̣n đưa ra một đường hướng giúp tiến đến hợp nhất, đó là ưu tiên cho cầu nguyện (s. 21). Nhưng khởi đầu cho mỗi việc thiêng liêng là sự hoà giải, như lời Chúa nói: “Vậy, nếu khi anh sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất b́nh với anh, th́ hăy để của lễ lại đó trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ấy đă, rồi trở lại dâng lễ vật của ḿnh” (Mt 5, 23- 24). Công đồng cho rằng tinh thần hợp nhất chính là tinh thần hoà giải và bác ái với nhau. Người Công giáo và không công giáo phải tha thứ cho nhau những lỗi phạm chống lại tinh thần này. Dựa trên xác tín đó Công đồng mời gọi chúng ta thực hiện hoà giải: “Lời chứng sau đây của Thánh Gioan vốn c̣n giá trị trước những lỗi lầm huỷ hoại hợp nhất: ‘Nếu ta nói rằng ḿnh vô tội, ta kể Người là kẻ dối trá và Lời của Người không ở trong chúng ta’ (1 Ga 1, 10). Vậy, chúng ta hăy khiêm nhường xin lỗi Chúa và xin lỗi những anh em li khai, cũng như chúng ta tha kẻ có nợ chúng ta” (UR số 7).

Thánh Phaolô nói nhiều đến việc hoà giải trong các thư của ngài, nhưng chúng ta có thể t́m hiểu trong những đoạn văn chính sau đây:

* Rm 5, 6- 11

* 2 Cr 5, 14- 6, 2

* Cl 1, 19- 22

* Ep 2, 11- 22

Suy tư về những vấn đề của Giáo Hội toàn cầu cũng thúc đẩy chúng ta nh́n vào thực tế giáo hội địa phương và mỗi giáo xứ chúng ta. Trong tinh thần chuẩn bị cử hành năm thánh của giáo phận, chúng ta cùng cảm tạ Chúa đă cho chúng ta được gia nhập Giáo Hội Chúa, được làm con Chúa; Chúng ta hăy sống hợp nhất yêu thương nhau để làm chứng cho Tin Mừng.

 

Lm. Giuse Ngô Quang Trung